CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT PHÚ GIA
Nhận định về tội ‘Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản"
Tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” được quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là hành vi của một người sau khi được giao tài sản hợp pháp thông qua hợp đồng hoặc thỏa thuận (như vay, mượn, thuê, nhận giữ hộ, nhận để làm dịch vụ…) đã dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó; hoặc đến hạn trả lại tài sản nhưng cố tình không trả, không thực hiện nghĩa vụ tài chính nhằm chiếm đoạt tài sản.
Bộ luật hình sự sửa đổi 1997
Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 1997 được Quốc hội khóa X thông qua ngày 21/12/1999, có hiệu lực từ 01/7/2000 (nhiều tài liệu thường gọi là sửa đổi 1999, nhưng thực chất là sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự 1985). Đây là lần sửa đổi quan trọng nhằm khắc phục những bất cập sau hơn 10 năm áp dụng BLHS 1985, đồng thời phù hợp với bối cảnh đổi mới và hội nhập. Nội dung sửa đổi tập trung vào việc cụ thể hóa các tội phạm về kinh tế, chức vụ, ma túy; bổ sung trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân trong một số trường hợp; tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền công dân; đồng thời điều chỉnh chính sách hình phạt theo hướng nhân đạo, khoan hồng hơn. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc ban hành Bộ luật Hình sự 1999 sau đó.
Bộ luật hình sự sửa đổi 1992
Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 1992 được Quốc hội khóa IX thông qua ngày 22/12/1992, là lần sửa đổi đầu tiên của Bộ luật Hình sự 1985. Việc sửa đổi tập trung vào một số quy định liên quan đến các tội phạm về kinh tế, trật tự quản lý kinh tế – xã hội và hình phạt, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và sự chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Lần sửa đổi này cũng góp phần hoàn thiện chính sách hình sự, tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm, đồng thời bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trong giai đoạn đầu đổi mới đất nước. Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho những lần sửa đổi toàn diện hơn của Bộ luật Hình sự vào các năm sau.
Bộ luật hình sự sửa đổi 1991
Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 1991 được Quốc hội khóa VIII thông qua ngày 12/8/1991, là lần sửa đổi đầu tiên của Bộ luật Hình sự 1985. Nội dung sửa đổi tập trung vào một số quy định liên quan đến tội phạm kinh tế, trật tự quản lý xã hội và chính sách hình phạt, nhằm phù hợp hơn với bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ đổi mới. Lần sửa đổi này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, đồng thời thể hiện bước điều chỉnh chính sách hình sự của Nhà nước cho phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội lúc bấy giờ. Đây cũng là cơ sở cho những lần sửa đổi tiếp theo vào năm 1992 và 1997, trước khi ban hành Bộ luật Hình sự 1999.
Bộ luật hình sự sửa đổi 1989
Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 1989 được Quốc hội khóa VIII thông qua ngày 28/12/1989, là lần sửa đổi đầu tiên của Bộ luật Hình sự 1985. Việc sửa đổi chủ yếu tập trung vào một số quy định về các tội xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và chính sách hình phạt, nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn chuyển mình sau đổi mới. Đây là bước điều chỉnh quan trọng để khắc phục những bất cập ban đầu khi áp dụng BLHS 1985, đồng thời tăng cường hiệu lực công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Lần sửa đổi năm 1989 cũng đặt nền tảng cho các lần sửa đổi tiếp theo (1991, 1992, 1997) và việc ban hành Bộ luật Hình sự 1999 sau này.
Bộ luật hình sự 1985
Bộ luật Hình sự 1985 được Quốc hội khóa VIII thông qua ngày 27/6/1985, có hiệu lực từ 01/01/1986. Đây là bộ luật hình sự đầu tiên của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong việc pháp điển hóa các quy định về tội phạm và hình phạt. Bộ luật gồm 12 phần, 280 điều, quy định cụ thể các loại tội phạm, nguyên tắc xử lý, chính sách hình phạt và trách nhiệm hình sự. BLHS 1985 đã đặt nền móng cho hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, đồng thời bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Trong quá trình áp dụng, Bộ luật đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần (1989, 1991, 1992, 1997) để phù hợp hơn với thực tiễn trước khi được thay thế bởi Bộ luật Hình sự 1999.
Bộ luật hình sự sửa đổi 2009
Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2009 được Quốc hội khóa XII thông qua ngày 19/6/2009, có hiệu lực từ 01/01/2010, nhằm điều chỉnh, hoàn thiện một số quy định của Bộ luật Hình sự 1999. Lần sửa đổi này tập trung vào các nhóm tội phạm liên quan đến kinh tế, chức vụ, ma túy, môi trường, sở hữu trí tuệ, công nghệ thông tin và phòng chống khủng bố. Đồng thời, luật cũng bổ sung, điều chỉnh chính sách hình sự theo hướng nghiêm trị hành vi nguy hiểm, nhưng nhân đạo hơn với người phạm tội ít nghiêm trọng, người chưa thành niên. Việc sửa đổi năm 2009 góp phần tăng cường hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm công bằng, công lý và phù hợp hơn với tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam.
BỘ LUẬT HÌNH SỰ 1999 SỐ 15/1999/QH10
Bộ luật Hình sự 1999 (số 15/1999/QH10) được Quốc hội khóa X thông qua ngày 21/12/1999, có hiệu lực từ 01/7/2000, thay thế cho Bộ luật Hình sự 1985. Bộ luật gồm 24 chương, 344 điều, là văn bản pháp lý quan trọng quy định tội phạm và hình phạt, nguyên tắc xử lý, trách nhiệm hình sự của cá nhân, pháp nhân trong một số trường hợp. So với Bộ luật Hình sự 1985, BLHS 1999 đã cụ thể hóa nhiều nhóm tội phạm mới, đặc biệt là tội phạm về kinh tế, ma túy, chức vụ; đồng thời điều chỉnh chính sách hình phạt theo hướng nhân đạo, khoan hồng đối với người chưa thành niên và người phạm tội lần đầu. Sự ra đời của BLHS 1999 đánh dấu bước tiến lớn trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, phù hợp với yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế.
Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017
Bộ luật Hình sự 2015 được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 27/11/2015, đến ngày 20/6/2017, Quốc hội khóa XIV đã ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2015, có hiệu lực từ 01/01/2018. Bộ luật gồm 26 chương, 426 điều, là văn bản nền tảng quy định về tội phạm và hình phạt trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Điểm mới nổi bật là bổ sung trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại đối với một số tội phạm; điều chỉnh chính sách hình sự theo hướng nghiêm trị tội phạm nguy hiểm nhưng nhân đạo hơn với người chưa thành niên, phụ nữ mang thai, người già; đồng thời bổ sung các tội phạm mới liên quan đến kinh tế, công nghệ cao, môi trường và tham nhũng. Việc ban hành BLHS 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm công lý và phù hợp với quá trình hội nhập quốc tế.