Bộ luật Dân sự 2005 được Quốc hội khóa XI thông qua ngày 14/6/2005, có hiệu lực từ 01/01/2006, thay thế cho Bộ luật Dân sự 1995. Bộ luật gồm 7 phần, 777 điều, tiếp tục khẳng định vai trò là luật gốc trong hệ thống pháp luật tư, điều chỉnh các quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân trên nguyên tắc tự do, bình đẳng, thiện chí và tự nguyện. So với Bộ luật Dân sự 1995, văn bản này đã mở rộng phạm vi điều chỉnh, bổ sung nhiều quy định về quyền nhân thân, hợp đồng dân sự, giao dịch dân sự vô hiệu và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Bộ luật Dân sự 2005 góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho các quan hệ dân sự trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ và tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Bộ luật dân sự quy định địa vị pháp lý, chuẩn mực pháp lý cho cách ứng xử của cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác; quyền, nghĩa vụ của các chủ thể về nhân thân và tài sản trong các quan hệ dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động (sau đây gọi chung là quan hệ dân sự).
Bộ luật dân sự có nhiệm vụ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng; bảo đảm sự bình đẳng và an toàn pháp lý trong quan hệ dân sự, góp phần tạo điều kiện đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần của nhân dân, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.